Under The Sun: ภายใต้ดวงอาทิตย์ที่ชื่อ “เกาหลีเหนือ”

27169_14593_4745

Under The Sun (Vitaliy Manskiy/ Czech Republic, Russia, Germany, Latvia, North Korea/ 2015)

Super powerful Documentary of the year!

“พ่อบอกกับหนูว่า เกาหลีเป็นประเทศที่งดงามและเป็นประเทศแห่งพระอาทิตย์”

เมื่อคนทำหนังสารคดีชาวรัสเซียผู้อยากศึกษาสังคมของรัสเซียในช่วงยุคสมัยคอมมิวนิสต์ของสตาลิน แน่นอนการศึกษาที่น่าจะถูกจุดที่สุดคือการเข้าไปยังประเทศที่มีการปกครองใกล้เคียงกัน ในที่นี้เรฟเฟอร์เรนซ์ในการศึกษาที่ดีที่สุดคงหนีไม่พ้นเกาหลีเหนือ เมื่อรู้ดังนั้นแล้วเขาจึงเทียวจีบรัฐมนตรีเกาหลีเหนืออยู่นานหลายปีจนได้รับอนุญาตให้เข้าไปถ่ายทำหนังอันว่าด้วย “สาวน้อยเกาหลีเตรียมตัวเข้าเป็นสมาชิกสหพันธ์ยุวชน ในวันคล้ายวันเกิดของผู้นำคิมจองอิล ที่เรียกกันว่า วันดาวจรัสแสง”

แต่แล้วเขาก็ค้นพบว่า นี่มันคือการทำหนังพรอพพากันด้าเรื่องหนึ่งที่ทุกอย่างถูกควบคุมไว้ทั้งหมดแล้ว ทั้งสคริปเรื่องที่ทางเกาหลีเหนือเป็นผู้เขียน นักแสดงที่เกาหลีเหนือเป็นผู้หามา ทุกสถานที่และการทำงานที่ถูกควบคุมอย่างรัดกุมโดยเจ้าหน้าที่เกาหลีเหนือหรือแม้แต่ฟุตเตจทั้งหมดที่ต้องถูกตรวจสอบในทุกเฟรมของทุกๆวัน


แต่มีหรือที่ผู้กำกับจะยอม สิ่งที่เขาทำก็คือการปล่อยให้การบันทึกร่ายยาวไปโดยไม่ตัด สิ่งที่เราได้เห็นจึงคือภาพการกำกับของเจ้าหน้าที่เกาหลีเหนือ การแอบถ่ายผู้คนที่เกียวข้องกับการทำหนังพรอพฯเรื่องนี้หรือแม้แต่การถ่ายผู้คนทั่วไปบนท้องถนนที่ความงดงามช่างแสนห่างไกลกับภาพที่ในหนังพรอพฯที่ว่า โดยวิธีที่ทางการไม่รู้ จับไม่ได้

แล้วสิ่งที่ได้รับคือหนังสารคดีที่บันทึกภาพวิธีการ “ล้างสมอง” อย่างเป็นระบบ ฝังความคิดอ่านทั้งหมดมวลด้วยแนวคิด ด้วยสถาปัตยกรรม ด้วยประวัติศาสตร์ ด้วยวัฒนธรรมที่ถูกบรรจุอยู่ในบรรยากาศรอบตัวตลอด 24ชม. กล่อมเกลากับตัวบุคคลต้องแต่ยังเยาว์วัย (ซีนจำ: ซีนในห้องเรียนที่คุณครูสอนเรื่องผู้นำคิมอิลซุงจัดการกับพวกไม่รักชาติยาวกว่าสิบนาที) การถ่ายทำหนังพรอพพากันด้าในเรื่องนั้นจึงกลายเป็นภาพจำลองวิธีการล้างสมองที่ว่าได้เป็นอย่างดี เพราะการกำกับ การแต่งบท ทั้งหมดทั้งมวลนั้นแทบจะเนียบเคียงกันได้อย่างแนบสนิท

ไม่เพียงแค่นั้น พลังมหาศาลอีกส่วนของหนังคือการที่กล้องจับหน้าแบบโคลสอับเหล่าผู้คน ในเฟรมของหนังพรอพฯที่ถ่าย เราได้เห็นมนุษย์เหล่านั้นไม่ต่างไปจาก “หุ่นยนต์” ที่ได้รับการโปรแกรมมาแล้วอย่างดี แต่ในอีกด้านเมื่อไม่ได้อยู่เฟรมของหนังพรอพฯที่ถ่าย เราได้เห็นมนุษย์ผู้มีชีวิตเลือดเนื้อ แววตาเจือไปด้วยความเหน็ดเหนือพ่วงพ้องกับคำถามต่างๆมากมายที่ไม่สามารถเอ่ยปากถามใดๆได้ ทั้งภาพเด็กน้อยง่วงเหงาหาวนอน, ภาพพนักงานโรงงานแสนอิดโรย, ภาพการเต้นรำอันยิ่งใหญ่ด้วยสายตาอันไร้ชีวิตของเหล่าผู้เต้นหรือแม้แต่ภาพของผู้คนเกาหลีเหนือบนท้องถนน ภาพการเดินตามรถเมล์เพื่อจะขึ้นรถเป็นกลุ่มใหญ่นั้นเป็นภาพที่กระทบใจอย่างที่สุด

(รูปจาก http://thaipublica.org/2016/10/documentary-club-50/)

ท้ายที่สุด หนังยังมีหมัดฮุคอันหนักหน่วงรุนแรงที่ทำเอาเราแน่นิ่งแบกใบ้ เป็นสรุปจบหนังอันสมบูรณ์แบบด้วยการสัมภาษณ์เด็กน้อยตัวเอกของเรื่องถึงชีวิตต่อไปหลังเข้าร่วมสหพันธ์ยุวชน เราไม่อาจตอบได้ว่าน้ำตามของเธอคือน้ำตาของความจงรักภัคดีต่อผู้นำที่เธอถูกปลูกฝังมาหรือน้ำตาของการแสดง รวมไปถึงอาการ blank ของเธอเมื่อถูกถามถึงความดีงามในชีวิต ก่อนที่สุดท้ายมันจะจบด้วยบทกวีที่เธอระลึกถึง……บทกวีต่อท่านผู้นำ!

สุดท้าย แสงจากดวงอาทิตย์ดวงนี้ก็อาบทั่วทั้งร่างของเธอ กลายเป็นดวงอาทิตย์ดวงเดียวที่เธอรู้จัก

ปล1. ตามข้อมูลในวิกีฯ หนังเรื่องนี้โปรดิวซ์โดย 5 ประเทศ วมถึงเกาหลีเหนือด้วย แต่ท้ายที่สุด กาหลีเหนือเบี้ยวไม่จ่ายเงิน ซึ่งก็เข้าใจได้ หนึ่งในทีมงานที่เป็นผู้บันทึกเสียงเป็นคนรัสเซียแต่ฟังภาษาเกาหลีได้เพียงแต่ไม่ได้แจ้งให้กับทางเกาหลีเหนือทราบเพื่อทีมงานจะได้รู้ว่าเหล่าเจ้าหน้าที่พูดและมีแผนอะไรกัน ส่วนฟุตต่างๆแบบอันซีนนั้นถูกบันทึกลงในเมโมรี่การ์ดอีกอันแล้วหาทางส่งออกมา

ปล2. อยากทำลิสต์หนังที่ควรแนะนำให้ เอิร์ลกัลยกร ได้ดู

ปล3. อีกหนึ่งบทความดีๆจากเรื่องนี้: http://thaipublica.org/2016/10/documentary-club-50/

5/5

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s