Embrace Of The Serpent: เรียนรู้และเปลี่ยนแปลง

Embrace Of The Serpent (Ciro Guerra/ Colombia, Venezuela, Argentina/ 2015)

13179198_856640094447844_96012312052593830_n

ก่อนดูได้อ่านเรื่องราวที่เกี่ยวกับหนังอันว่าถึงยุคตื่นยางในอเมริกาใต้มาบ้าง คร่าวๆคือการเข้าไปของเหล่าประเทศอาณานิคมเพื่อส่งยางออกมาตามความต้องการตลาดที่สูงมากในยุคนั้น โดยการกะเกณฑ์คนพื้นถิ่นมาเป็นแรงงานทาสที่ถูกใช้งานอย่างโหดเหี้ยม ซึ่งพอได้ดูหนังจริงเรากลับพบว่าเรื่องราวทั้งหมดที่ว่าไปมันเป็นเพียงแค่พื้นหลังที่ปูไว้ให้กับเรื่องราวในหนังเท่านั้น เรื่องราวตรงหน้าที่เราได้เห็นมีเพียงแค่การเดินทางตามหาต้นไม้วิเศษศักดิ์สิทธิ์ของคนขาวและคนป่าในสองห้วงเวลา มันไม่มีเรื่องเจ้าอาณานิคมหรือผู้ตกอยู่ใต้อาณานิคมชัดเจนและไม่มีผู้ร้ายที่ย่ำยีคนดีแบบชัดแจ้ง โดยอ้างอิงมาจากบันทึกของนักสำรวจอเมซอนในยุคนั้นสองนาย

สำหรับเราหนังเรื่องนี้มันว่าด้วยเรื่องของสิ่งธรรมดาสามัญ นั้นคือการเรียนรู้และการเปลี่ยนแปลงของมนุษย์….ง่ายๆแค่นั้น….แต่ในความ “ง่ายๆแค่นั้น” ที่ว่ามันกลับเต็มไปด้วยความรุนแรงและความลึกลับที่ไม่เพียงแต่การให้เห็นผลของการเปลี่ยนแปลงทางกายภาพ แต่คือการไปสัมผัสกับจิตภายในของมนุษย์ในคราเดียวกัน

เราพบว่าหนังมันเต็มไปด้วยเรื่องของการเรียนรู้  คนป่าเรียนรู้ที่จะอยู่ร่วมกับป่า เรียนรู้ที่จะหลีกหนีหรืออยู่กับการคุกคามของคนขาว เรียนรู้สิ่งเลวร้ายที่เข้ามาหรือแม้แต่เรียนรู้สิ่งใหม่เทคโนยีใหม่ๆ เราเห็นคนขาวเข้ามาเรียนรู้บรรดาสิ่งต่างๆในผืนป่า เรียนรู้ประโยชน์ของยาง เรียนรู้ที่จะปกปิดเพื่อให้ชาวป่ายังเป็นชาวป่าหรือแม้แต่เรียนรู้ที่จะหาสิ่งมาครอบงำพวกเขา ซึ่งหากกล่าวโดยเนื้อแท้แล้วเพราะการใฝ่รู้นั้นแหละทำให้มนุษย์เป็นมนุษย์ ความรู้คือสิ่งที่นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง ไม่ทางตรงก็ทางอ้อมที่มีทั้งข้อดีและข้อเสีย เป็นสิ่งที่ห้ามหรือหลีกหนีไม่ได้และไม่มีที่สิ้นสุด

แล้วการเรียนรู้เหล่านี้นำไปสู่การเปลี่ยนแปลงไปสู่อะไร ในทางคนขาวมันนำไปสู่การคุมคามรุกล่าเพื่อเอายาง สู่การครอบงำความคิดในนามศาสนา ไปสู่ภูมิความรู้ทางพฤกษศาสตร์ของผืนป่า ทางดาราศาสตร์ด้วยสนามแม่เหล็กไฟฟ้า วิทยาศาสตร์แห่งดอกยากรูน่า แต่น่าเศร้าที่การเปลี่ยนแปลงในทางของชาวป่ามีเพียงแค่การปรับตัว ปรับตัวและปรับตัว ปรับเข้ากับคนขาว เข้ากับสิ่งต่างๆที่มากับคนขาว ปรับเพื่อการอยู่รอด หรืแม้แต่ปรับเพื่อที่จะได้เรียนรู้และเข้าใจในสิ่งใหม่ จะด้วยเต็มใจหรือไม่ก็ตาม จนนานวันเข้าก็ลืมเลือนสิ่งแรกเริ่มของตัวเอง ลืมองค์ความรู้เดิมของตนเองไปเสียแล้ว อาจด้วยกาลเวลาหรือการทับถมต่อยอดขององค์ความรู้ก็ตามที กระนั้นก็ตาม การพยายามตามหารากเหง้าของตัวเองก็เป็นการเรียนรู้รูปแบบหนึ่งอยู่ดี เราจะกล่าวได้หรือไม่ว่า “ความรู้” คือบ่อเกิดแห่งการเกิดขึ้นของอาณานิคม ต่อการเปลี่ยนแปลงทั้งหลายโดยมนุษย์บนโลก

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่หนังนำมาเสริมเพิ่มเติมจนทำให้หนังมันไปได้ไกลจริงๆสำหรับเราคือการที่มันพูดถึงเรื่องความฝัน ชาวป่าผู้ฝันเห็นนิมิตรกับคนขาวที่ไม่ฝัน ในระหว่างที่การเรียนรู้และการเปลี่ยนแปลงต่างๆดำเนินสลับกันไปในสองช่วงเวลา แต่สิ่งหนึ่งที่มันยังไม่ไปไหนเลยคือองค์ความรู้ปัจเจคอันลี้ลับที่อยู่ภายในของมนุษย์ มันเป็นเรื่องท้าทายสำหรับคนขาวแต่อาจเป็นเรื่องเดียวที่ชาวป่าเข้าถึงได้มากกว่า การปลีกวิเวกเดียวดายออกจากกลุ่มของการามากาเต้คือตัวแทนของการเรียนรู้ในรูปแบบนี้

จริงอยู่ที่งูเทพเจ้าพื้นถิ่นกลายเป็นอาหารอันโอชะของเสือดาวผู้เข้ามาพิทักษ์ แต่ไม่ว่าอย่างไรงูก็ยังกินงูด้วยกันอยู่ดี แม้ไม่มีเสือดาว งูพื้นถิ่นก็ต้องปรับเปลี่ยนไป ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง

5/5

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s